‘Het establishment’

Afbeeldingsresultaat voor site:ilocate.nl

Amerikaanse kiezers hebben een donkerbruin vermoeden dat ‘het establishment’ alle macht naar zich toe trekt, dus steunen ze anti-establishmentkandidaten als Bernie Sanders en Donald Trump. De trieste waarheid is dat niemand weet waar alle macht is gebleven. De macht komt hoe dan ook niet terug bij de gewone burger als Groot-Brittannië de EU verlaat ofTrump het Witte Huis overneemt. Dat betekent niet dat we teruggaan naar de dictaturen van de twintigste eeuw. Autoritaire regimes lijken net zo machteloos te staan tegenover het tempo van de technologische ontwikkelingen en de snelheid en omvang van de dataflow. In de twintigste eeuw hadden dictators grootse plannen voor de toekomst. Communisten en fascisten wilden de zakelijke energie oude wereld tot de grond toe afbreken en een nieuwe wereld bouwen. Wat je ook van Lenin, Hitler of Mao vindt, je kunt ze moeilijk beschuldigen van gebrek aan visie. Tegenwoordig lijkt het erop dat onze leiders een kans hebben om nog grandiozere toekomstvisioenen na te jagen. Communisten en nazi’s probeerden een nieuwe maatschappij en een nieuwe mens te creëren met behulp van stoommachines en typemachines, terwijl de profeten van vandaag biotechnologie en supercomputers tot hun beschikking hebben. In sciencefictionfilms duiken gewetenloze, Hitler-achtige politici altijd meteen boven op dat soort nieuwe technieken om ze in dienst te stellen van dit of dat megalomane politieke ideaal. Maar onze politici van vlees en bloed in de vroege eenentwintigste eeuw lijken in niets op hun soortgenoten uit Hollywood, zelfs niet in autoritaire landen als Rusland, Iran of Noord-Korea. Ze lijken helemaal niet bezig te zijn met het bouwen van een heerlijke nieuwe wereld. De stoutste dromen van Kim Jong-Un en Ali Khamenei gaan niet veel verder dan atoombommen en raketten. Dat is zó ontzettend 1945. Poetins aspiraties lijken beperkt te blijven tot het herstel van het oude Sovjetblok of het nog oudere tsarenrijk. In de vs noemen paranoïde Republikeinen Barack Obama intussen een gewetenloze despoot die complotten smeedt om de grondslagen van de Amerikaanse samenleving te vernietigen, maar Obama heeft in zijn acht jaar als president hoogstens een kleine zakelijke energie vergelijken hervorming in de gezondheidszorg kunnen doorvoeren, en dat met moeite. Het creëren van nieuwe werelden en een nieuwe mens stond op geen enkele manier op zijn agenda.